Alberto Cairo: ‘Maak het visueel en de mensen zullen het begrijpen’

In het eerste deel van mijn gesprek met Alberto Cairo, had de docent Visualisatie van de universiteit van Miami en auteur van The Functional Art het over wat journalistiek precies is en welke rol wetenschap en visualisatie daarin speelt. In dit tweede deel gaat hij in op de rol van visualisatie in de wetenschap en in het onderwijs.

Hoe ziet de toekomst van datavisualisatie er uit?

Alberto Cairo: ‘Daar heb ik geen idee van. Maar waar ik wel in geloof is dat iedereen het kan leren.’

Is interactiviteit misschien de volgende stap in de wereld van visualisatie?

Alberto Cairo: ‘Absoluut. We spelen daar ook op in aan onze universiteit. De enige lessenreeks over visualisatie is mijn cursus. Daarin leren studenten de basisprincipes en leren ze hoe ze die kunnen toepassen in de echte wereld. Ze maken statische visualisaties, met Illustrator, Tableau en een beetje met R. Met Tableau kunnen ze ook interactieve visualisaties maar, maar zoals je weet heeft Tableau zijn beperkingen.

‘Maar ik zag in in dat dat niet volstaat. Daarom hebben we een tweede lessenreeks in het leven geroepen, bovenop mijn cursus. Die hebben we Advanced Data Visualization gedoopt. Studenten die mijn lessen hebben gevolgd, kunnen ook die lessen volgen. En die cursus is helemaal opgebouwd rond D3: een heel semester vol D3.

‘De Advanced-lessen zullen altijd gegeven worden door externen. Ik ga trouwens zelf die lessen volgen. Volgend semester zit ik op de schoolbanken.’

Je bent zelf geen programmeur?

Alberto Cairo: ‘Nee. Ik kan een beetje programmeren in R en ggplot2 en een beetje in D3. Maar als je me zou vragen om een interactieve visualisatie in elkaar te steken… Ik weet wel hoe ik er aan moet beginnen en hoe ik zoiets moet plannen. Ik kan het bedenken, tekenen, een visuele mockup maken in Illustrator. Maar als het tijd wordt om het echt uit te werken, dan stap ik naar een programmeur. Dat was hoe ik bijvoorbeeld hoe ik te werk toen ik in Brazilië werkte. Maar ik ben helemaal geen programmeur.’

Volgende week (op 16 maart, dit gesprek vond plaats op 10 maart nvdr), gaat je nieuwe MOOC Data visualization and infographics with D3.js van start.

Alberto Cairo: ‘Inderdaad, ik geef die samen met Scott Murray. Maar technisch gezien is het geen MOOC, want de cursus is niet open. Mensen moeten ook betalen. De cursus kost 100 dollar, niet echt veel, zeker niet gezien het niveau van de training die je krijgt.

‘Het succes van die cursus was voor mij echt een verrassing. Net als vele journalisten had ik vooroordeel dat mensen niet willen betalen voor content op het internet. Toen we de cursus aan het voorbereiden waren, dachten we tussen 30 en 40 leerlingen te hebben. We zouden er een klein beetje geld uit kunnen halen. 30 is ook een mooi getal om mee te werken, we zouden mooie conversaties kunnen organiseren.

‘Maar twee uur nadat ik ‘Registration is open for the course with myself and Scott’ had getweet, waren er al 100 inschrijvingen. We waren echt onder de indruk. Na een week zaten we aan ons maximum van 200 mensen. Daarom besloten we de grens op te trekken naar 500. Daardoor moesten we wel extra lesgevers aannemen. Scott neemt het deel over D3 voor zijn rekening, maar hij zal 2 of 3 mensen hebben die hem ondersteunen.

‘Ik neem de eerste fase voor mijn rekening. Als er vragen komen als ‘Welke soort grafiek gebruik ik hier best? Moet ik gaan voor een kaart of een grafiek?’, dan beantwoord ik die. Maar we zullen veel vragen krijgen over code. De leerlingen zullen beginnen programmeren en hun code zal niet werken. Die moet dan gedebugd worden en wij moeten daar bij helpen. Daarom besloten we daar meer mensen op te zetten.

‘Maar het was dus een groot succes. Zo groot zelfs dat we denken aan een nieuwe cursus na de zomer. Want die zal ook terug vollopen. Mensen willen leren, wat fantastisch is. En ze willen leren wat wij doen, wat nog beter is.’

Een grote uitdaging voor visualisatie vandaag is dat veel mensen moeite hebben met het goed interpreteren van grafieken. Zal die zogenaamde visuele geletterdheid onder de bevolking toenemen?

Alberto Cairo: ‘Geen idee, maar ik ik gooi er in elk geval mijn volle gewicht voor in de strijd. Ik vind dat gecijferdheid en visuele geletterdheid universele vaardigheden moeten zijn, net als kunnen lezen en schrijven.

‘Mijn nieuwe boek zal hierover een interessant lijstje bevatten. De cartograaf Mark Monmonier beschrijft in  Mapping it out, overigens een uitstekend boek, een lijstje vaardigheden die iedereen zou moeten ontwikkelen:

  • geletterdheid, dus kunnen lezen en schrijven
  • mondelinge vaardigheden, jezelf kunnen uitdrukken met het gesproken woord
  • gecijferdheid, wat niet dadelijk betekent dat je met statistiek overweg moet kunnen, maar wel dat je kwantitatief kan redeneren, kan denken in cijfers
  • en de vierde vaardigheid: graphicacy, de vaardigheid om grafieken goed te kunnen lezen en te maken.

Ik voeg daar nog een vijfde vaardigheid aan toe: computeracy, begrijpen hoe computers werken, wat er aan de grondslag van ligt. De werking van een computer binnenin begrijpen en kunnen programmeren. Je moet uiteraard geen professionele programmeur worden, maar wel jezelf wat leren programmeren. Het maakt eigenlijk niet uit wat je leert.

Zoals formules in Excel?

Alberto Cairo: ‘Ik zou zeggen: wat meer dan dat. Een beetje Processing, bijvoorbeeld, of R, Python of nog iets anders. Elke programmeertaal heeft een andere woordenschat en andere syntax, maar de onderliggende principes zijn altijd hetzelfde: variabelen, arrays, conditionals. Dat kan je toepassen in elke programmeertaal en dat zal je manier van werken helemaal veranderen. Als je begrijpt hoe computers werken, dan verandert je dat, het verandert onze geest.

‘Ik vind dat die 5 vaardigheden aan bod moeten komen op school. Maar op dit moment onderwijzen we ze slecht, vooral gecijferdheid en computeracy.

‘Mijn eigen studenten weten niet wat een computer is. Ze weten hoe ze Facebook moeten gebruiken, hoe ze moeten Twitteren, maar ze weten niet wat een computer is of hoe die werkt.

‘Over graphicacy weten ze ook zo goed als niets: ze kennen iets van staafgrafieken en taartdiagrammen, maar daar blijft het bij. Ze leren niet hoe ze kaarten en grafieken kunnen gebruiken om er hun eigen voordeel mee te doen. Die vaardigheid moet onderwezen worden.

‘Vanmorgen (in zijn presentatie voor de NTTS2015 conferentie, nvdr) vermeldde ik John Tukey, hij is de grondlegger van de exploratory data analysis, een tak binnen de statistiek. Exploratory data analysis is eigenlijk niets meer dan visualisatie voor exploratie.

exploratorydataanalysis

‘En dat is enorm nuttig: het laat je toe je gegevens op een veel leukere manier te onderzoeken. Mensen houden daarvan. Als ik mensen voor de eerste keer met Tableau laat spelen is de reactie meestal: ‘Wow, zo heb ik de data nog nooit bekeken.’ Mensen worden enthousiast. Het is een zaak om de nieuwsgierigheid aan te wakkeren.

‘En als dat gebeurd is, wanneer je die deur op een kier heb gezet, dan is het veel gemakkelijk er om de onderliggende statistiek uit te leggen. Het is veel moeilijker statistiek uit te leggen als je begint met “Dit zijn de beschrijvende statistieken en hier zijn de formules.” Dat vinden mensen saai, niet iedereen is namelijk een nerd. Ik haatte dat ook toen ik op school zat. Het was pas later, toen ik er over las op mijn eentje, dat ik ontdekte hoe fijn statistiek kan zijn. Waarom onderwijzen we het dan niet zo?

‘Ik verzin dit alles niet zomaar. Statistici zeiden dit zelf ook al 40 jaar geleden. Waarom hebben we die omslag nog niet gemaakt? Waarom luisterden we niet naar Tukey toen hij dit zei?

‘Nadat je de data visueel hebt onderzocht, dan kan je verder gaan met analyses en het testen van hypotheses. Mensen zullen dan in de juiste stemming zijn, ze weten namelijk al dat er iets interessants in de data zit. Daarom zullen ze meer gemotiveerd zijn om ook de moeilijkere dingen te leren: variantie-analyse en dergelijke zaken. Dat is inderdaad moeilijk, dat zijn harde formules. Maar de studenten zullen er zin in hebben. Ze hebben dan namelijk begrepen dat ze het kunnen leren.

‘Statistiek en data-analyse worden vaak als magisch ervaren, omdat we het onderwijzen als magie. Formules, formules en meer formules. Maak het visueel, dat trekt de mensen er in en maakt hen enthousiast.

Las je mijn blogpost over de opgang van Explorable Explanations?

Alberto Cairo: ‘Dingen als Explorable Explanations zijn inderdaad de manier om bijvoorbeeld een normale verdeling uit te leggen of om aan te tonen hoe je een p-waarde kan berekenen bijvoorbeeld. Doe dat visueel, en liefst nog interactief, en de mensen zullen het begrijpen. Als je dat allemaal met woorden en formules moet uitleggen, zullen de meeste mensen verdwalen en het niet snappen.

‘Daar ligt nog een heel veld dat nog ontwikkeld moet worden. Er zijn al heel wat mensen mee bezig, maar er is nog heel veel werk in te doen.’

Lees ook Journalist is geen beroep, het eerste deel van dit interview.

Nog te verschijnen: De favoriete visualisaties van Alberto Cairo

Add Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *