De Morgen slordig met cijfers

Grafieken en cijfers bij artikels in de krant: het hoeft hier geen betoog dat ik daar een absolute voorstander van ben. Helaas wordt daar vaak slordig mee omgesprongen. Een voorbeeld is De Morgen van vandaag.

Chinese zelfmoorden

Op pagina 7 worden 2 tot de verbeelding sprekende cijfers over zelfmoorden onder Chinese vrouwen getoond.

DM_zelfdodingchina

Straffe cijfers. Maar zijn die cijfers voor de tweede helft van de jaren negentig voor de hele periode? Of gaat het om jaarlijkse cijfers? Zeer waarschijnlijk gaat het om jaarlijkse cijfers, maar dat valt uit de illustratie noch uit de tekst op te maken.

Moest het toch gaan over de hele periode, dan is de daling veel minder spectaculair: van gemiddeld 7,6 zelfdodingen per 100.000 vrouwen per jaar naar 3.

 Migranten in België

Op pagina’s 11 tot 13 wordt het voorpagina-artikel Migrant blijft te arm en te laag geschoold uitgediept met heel wat grafieken. In deze grafieken slopen echter een paar foutjes en onzorgvuldigheden.

Een van de grafieken zou moeten aantonen dat de migrantenbevolking jonger is dan de autochtone bevolking.

DM_migrantenleeftijd

Als er een les 1 in datavisualisatie zou bestaan, zou het voor mij deze zijn: eenheden, eenheden en eenheden. Zonder vermelding van de eenheden is een grafiek betekenisloos. Het correct inschatten van het verschil tussen de autochtone en de migrantenbevolking tussen 25 en 45 jaar (de rode ‘berg’ boven de zwarte lijn) is onmogelijk zonder de juiste eenheden.

Waarschijnlijk gaat het om percentages binnen de relatieve bevolkingsgroepen. Maar zeker weten we dat dus niet. Voor het weergeven van dit verschijnsel zou ik opteren voor een bevolkingspiramide, die tegelijk ook aantoont hoe de absolute cijfers zich verhouden (helaas vond ik de cijfers niet dadelijk terug en kon ik deze piramide niet maken).

Foutje

De laatste grafiek uit het artikel illustreert de onderwijsgraad van migranten en autochtonen. Hier loopt het ook fout.

DM_migrantenopleidingsprofiel

Volgens de grafiek is het percentage migranten zonder diploma lager dan het percentage autochtonen zonder diploma, wat in werkelijkheid omgekeerd is. De lijnen op de linkse grafiek hebben dus de foute kleur gekregen.

Maar er is nog iets aan de hand. De som van de percentages voor autochtonen bedraagt telkens 100 %, zoals mag verwacht worden (tenminste als je er van uitgaat dat het gaat om het hoogst behaalde diploma, wat niet expliciet wordt vermeld). Maar de percentages voor migranten komen opgeteld telkens uit op meer dan 103 procent. Met deze cijfers is dus ook iets niet in de haak.

Zorgvuldigheid en geloofwaardigheid

Spelfouten (en zelfs tikfouten) in nieuwsmedia tasten de geloofwaardigheid van een medium aan. Niet echt rationeel, want iedereen maakt wel eens dergelijke foutjes, maar het is wel de realiteit.

Fouten en onzorgvuldigheden in grafieken en cijfers hebben hetzelfde effect: hoe kan je vertrouwen hebben in een artikel als de grafieken erbij heel wat fouten vertonen? Een journalist die de feiten in zijn artikel dubbelcheckt en in zijn tekst alle dubbelzinnigheden en onzorgvuldigheden vermijdt, ziet zijn inspanningen als een kind met het badwater weggegooid worden door fouten in de cijfers en grafieken.

Wat meer aandacht en zorgvuldigheid bij het maken van grafieken zou De Morgen niet misstaan. Het is immers niet de eerste keer dat het misgaat bij de grafieken in deze krant.

Add Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *